Kısa cevap: Transit Custom’ın 2.0 EcoBlue dizel motorundaki en önemli bakım konusu, motor yağının içinde çalışan triger kayışı ve yağ pompası kayışıdır. DPF rejenerasyonu sırasında yağa karışan yakıt bu kayışları erken yıpratabilir. Kayış değişim aralığının kaçırılmaması, doğru onaylı yağ ve yağ seviyesinin takibi bu motorda en ucuz korumadır. AdBlue uyarıları ise ayrı bir sistemden gelir ve arızanın kaynağı bulunarak giderilmelidir.
Transit Custom’da hangi motor var?
Ford Transit Custom’ın iki nesli de Kocaeli’de üretiliyor. 1. nesil 2012’de 2.2 TDCi motorla başladı, 2016 sonrasında 2.0 EcoBlue’ya geçti. Aşağıdaki tablo genel bir özet. Türkiye’de sunulan versiyonlar yıla göre değiştiği için motoru şasi numarasından doğruluyoruz.
| Dönem | Motor | Bakımda öne çıkan |
|---|---|---|
| 1. nesil, 2012–2016 | 2.2 TDCi (Duratorq) | Triger zinciri, enjektör, DPF/EGR |
| 1. nesil, 2016 sonrası–2023 | 2.0 EcoBlue (Euro 6, AdBlue’lu) | Yağ içi triger ve yağ pompası kayışı, AdBlue |
| 1. nesil, 2019–2023 | 2.0 EcoBlue hafif hibrit (48V), 1.0 EcoBoost PHEV | Versiyona özel sistemler |
| 2. nesil, 2023– | 2.0 EcoBlue, hafif hibrit, 2.5 PHEV, elektrikli | Yeni nesil, bakım kitapçığına göre |
2.2 TDCi’li eski Custom’lar için Transit 2.2 TDCi bakım rehberimize bakabilirsiniz. Bu yazı 2.0 EcoBlue’ya odaklanıyor.
Yağ içi triger kayışı ve yağ pompası kayışı
2.0 EcoBlue’da iki kayış motor yağının içinde çalışır: eksantrikleri çeviren triger kayışı ve yağ pompasını çeviren kayış. Bu tasarım sürtünmeyi azaltır, ama kayışın ömrünü doğrudan motor yağının durumuna bağlar.
Yağa yakıt karışması neden önemli?
Dizel partikül filtresi (DPF) dolduğunda motor, filtreyi yakmak için fazladan yakıt püskürtür. Bu rejenerasyon sırasında az miktarda yakıt silindir cidarlarından yağa geçebilir. Rejenerasyon sık kesilirse, örneğin kısa mesafe ve dur-kalk kullanımda, yağdaki yakıt oranı artar. Yakıtla seyrelmiş, kurumlu yağ kayışın malzemesini yumuşatıp yıpratabilir.
Kayış yıprandığında ne olur?
Yağ pompası kayışından kopan parçalar yağ emme süzgecini tıkayabilir. Süzgeç tıkanınca yağ basıncı düşer. Triger kayışı koparsa supaplar ve pistonlar zarar görebilir. İki durum da motor için ağır sonuçlar doğurur ve çoğu zaman önceden uyarı vermez.
Değişim aralığı
Bağımsız servis kaynaklarına göre Ford, 2.0 EcoBlue kayışı için ilk yayımladığı 10 yıl / 240.000 km aralığını sonradan 6 yıl / yaklaşık 160.000 km’ye (hangisi önce dolarsa) indirdi. Aralık araç versiyonuna ve güncel bakım programına göre farklı olabilir. Bu yüzden aracınızın aralığını şasi numarasına göre kontrol ediyoruz. Ağır ticari kullanımda ya da bakım geçmişi belirsiz araçlarda aralığın dolmasını beklemeden kayışın durumuna bakılmasını öneriyoruz.
Kayış değişiminde iki kayış birlikte yenilenmeli, yağ emme süzgeci kontrol edilmeli ve bakım kitapçığındaki onay koduna uygun yağ kullanılmalıdır. Yağ içi kayış mantığını 1.0 EcoBoost yazımızda da anlattık. Motorlara göre kayış ve zincir listesi için triger değişim aralığı yazımıza bakabilirsiniz.
Yağ seçimi neden bu kadar önemli?
Yağ içi kayışlı motorlarda yağ yalnızca motoru yağlamaz, kayışın içinde çalıştığı ortamdır. Viskozitesi doğru olsa bile Ford onay kodunu taşımayan bir yağ, kayış malzemesiyle uyumlu olmayabilir. Bu yüzden bakımda yağ kutusundaki onay kodunu bakım kitapçığıyla karşılaştırıyoruz. Yolda yağ eklemeniz gerekirse de aynı onay koduna sahip yağ kullanın. Ayrıntılar için motor yağı seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
Kendiniz neye dikkat edebilirsiniz?
- Yağ çubuğunda seviye iki bakım arasında yükseliyorsa yağa yakıt karışıyor olabilir.
- Yağ ince, sulu ve yakıt kokuyorsa bir sonraki bakımı beklemeyin.
- Yağ basıncı uyarısı yanarsa motoru hemen durdurun ve çalıştırmayın.
DPF ve kısa mesafe kullanım
Transit Custom çoğu zaman şehir içi dağıtım, servis ve esnaf aracı olarak çalışır. Bu kullanımda DPF’nin kendini temizlemesi için gereken uzun ve akıcı sürüş azdır. DPF uyarısı sık yanıyorsa bu hem çekiş kaybı hem de yukarıda anlattığımız yağ seyrelmesi açısından önemli bir işarettir. Nedenleri DPF neden dolar yazımızda anlattık. EGR tarafındaki kurumlanma için EGR valfi arızası yazımıza bakabilirsiniz.
AdBlue (SCR) uyarıları
Euro 6 EcoBlue motorlarda egzozdaki azot oksitleri azaltmak için AdBlue (üre çözeltisi) kullanılır. Sistem bir depo, pompa, egzoza püskürtme yapan bir enjektör ve NOx sensörlerinden oluşur. Sistemde bir sorun algılandığında gösterge panelinde uyarı çıkar. Sorun giderilmezse bazı versiyonlarda motorun belirli bir mesafe sonra yeniden çalıştırılamayacağını bildiren bir geri sayım başlar.
Sık görülen nedenler
- NOx sensörü arızası: Yüksek kilometreli ticari araçlarda sensörler yıpranabilir.
- AdBlue enjektöründe kristalleşme: Üre kristalleri enjektörü tıkayabilir.
- Pompa ve basınç arızaları: Özellikle depo tamamen boşaltıldıktan sonra sistem basınç yapamayabilir.
- Depo ısıtıcısı: Soğuk havada donmayı önler. Adana’da nadiren sorun olur ama arıza kaydı yine de çıkabilir.
- Kalitesiz ya da kirlenmiş AdBlue: ISO 22241 standardına uygun, kapalı ambalajdan AdBlue kullanın.
Bu uyarıda sorunun kaynağını arıza kayıtları ve canlı verilerle buluyoruz. Arıza kaydını silmek geçici olarak uyarıyı kaldırsa da neden giderilmezse uyarı geri gelir. AdBlue sistemini iptal etme, emülatör takma ya da yazılımla devre dışı bırakma gibi uygulamalar yapmıyor ve önermiyoruz. Egzoz arıtma bileşenlerinde bizim kapsamımız dışında kalan bir onarım gerekirse sizi uzmanına yönlendiriyoruz.
Turbo, enjektör ve kızdırma
2.0 EcoBlue yüksek basınçlı common-rail enjeksiyon kullanır ve turboludur. Temiz yakıt ve zamanında değişen yakıt filtresi enjektörlerin ömrü için önemlidir. Çekiş kaybı, ıslık ya da duman varsa turbo arızası belirtileri yazımıza, sabah zor çalışma varsa zor çalışma rehberine ve kızdırma lambası rehberine göz atabilirsiniz.
Debriyaj ve çift kütleli volan
Manuel şanzımanlı Custom’larda yüklü kalkışlar ve yoğun dur-kalk, debriyaj ile çift kütleli volanı zorlar. Kalkışta titreme, rölantide takırtı ya da debriyajın yüksekten tutması bu tarafı işaret edebilir. Ayrıntılar için çift kütleli volan yazımıza ve debriyaj kaçırıyor rehberine bakabilirsiniz.
Ticari kullanımda bakım önerileri
- Yağ değişimini kilometre dolmadan, ağır kullanımda daha sık yaptırın.
- Yağı yalnızca viskoziteye göre değil, Ford onay koduna göre seçin.
- Her bakımda yağın görünümünü, kokusunu ve seviyesini kontrol ettirin.
- Kayış değişim tarihini ve kilometresini araç evrakıyla birlikte saklayın.
- DPF ve AdBlue uyarılarını ertelemeyin, ikisi de zamanla daha pahalı hale gelir.
Filolar ve esnaf araçları için planı ticari Transit ve Courier bakım planı yazımızda, genel aralıkları Ford periyodik bakım aralıkları yazımızda topladık.
Serviste neler yapıyoruz?
- Şasi numarasından motor versiyonunu, kayış değişim aralığını ve aracın bakım geçmişini kontrol ediyoruz.
- Motor ve egzoz arıtma sistemindeki arıza kayıtlarını okuyor, DPF doluluk ve AdBlue sistemi değerlerini canlı veriyle izliyoruz.
- Motor yağının seviyesine, kıvamına ve kokusuna bakarak yağa yakıt karışıp karışmadığını değerlendiriyoruz.
- Kayış değişiminde iki kayışı birlikte yeniliyor, yağ emme süzgecini kontrol ediyor ve onay koduna uygun yağ kullanıyoruz.
- Bulduğumuz sorunu ve seçenekleri size açıkça anlatıyor, onayınız olmadan işlem yapmıyoruz.
DPF’yi ve yağı korumak için sürüş önerileri
Aracın kullanım şeklini değiştirmek her zaman mümkün değildir, ama birkaç alışkanlık fark yaratır. Rejenerasyon sürerken (bazı araçlarda gösterge panelindeki bir işaret ya da araç durduktan sonra da çalışan motor fanı bunu gösterir) mümkünse motoru hemen kapatmayın ve sürüşe devam edin. Haftada en az bir kez çevre yolunda sabit devirde bir süre sürmek DPF’nin kendini temizlemesine yardımcı olur. Rölantide uzun süre beklemek ise kurum birikimini artırır.
Ne zaman servise gelmelisiniz?
- Yağ basıncı uyarısı yandıysa (motoru çalıştırmayın, bizi arayın)
- Yağ seviyesi iki bakım arasında yükseliyorsa
- AdBlue uyarısı ya da geri sayım başladıysa
- DPF uyarısı sık tekrarlıyorsa
- Kayış değişim aralığı yaklaştıysa ya da geçmişi belirsizse
Adana’da sabah erken çıkıp gün boyu şehir içinde dur-kalk çalışan bir Custom, bu motorun en zorlandığı koşulları yaşar. Adana Yeşiloba’daki bağımsız Ford özel servisimizde önce arıza kayıtlarına ve yağın durumuna bakıyor, sonra neyin gerçekten gerekli olduğunu anlatıyoruz.
Sık sorulan sorular
2.0 EcoBlue’da triger kayışı mı var, zincir mi?
Triger kayışı var ve motor yağının içinde çalışıyor. Yağ pompası da ayrı bir yağ içi kayışla çalışır. Kayış değişiminde ikisinin birlikte yenilenmesi önerilir.
AdBlue uyarısında araçla yola devam edebilir miyim?
Uyarı ilk çıktığında genellikle bir süre kullanılabilir, ama geri sayım başladıysa kalan mesafe dolduğunda motor yeniden çalışmayabilir. Aracın yolda kalmaması için geri sayım bitmeden arıza kaydını okutun.
AdBlue sistemini iptal ettirmek mantıklı mı?
Hayır. İptal ve emülatör uygulamaları egzoz emisyonunu artırır, yasal açıdan risklidir ve muayenede sorun çıkarabilir. Doğru yol arızalı parçanın bulunup giderilmesidir.
Yağa yakıt karıştığını nasıl anlarım?
Yağ seviyesinin bakımdan sonra yükselmesi, yağın incelmesi ve yakıt kokması en belirgin işaretlerdir. Şüphe varsa bir sonraki bakımı beklemeden yağı kontrol ettirin.