Ford Transit 2.2 TDCi
Bakım ve Sık Arızalar

Kısa cevap: Ford Transit 2.2 TDCi, düzenli bakımla uzun kilometre yapabilen, triger kayışı yerine zincirli bir dizel motordur. Bu motorda en sık karşılaşılan konular enjektör arızaları, turbo yağlaması, Euro 5 versiyonlarda DPF ve EGR, zincir gergisinden gelen ses ve yoğun şehir içi kullanımda debriyaj ile çift kütleli volandır. Bakımın temeli doğru yağ, zamanında değişen yakıt filtresi ve uyarıları ertelememektir.

Hangi Transit’lerde 2.2 TDCi var?

Ford Transit onlarca yıldır Kocaeli’de üretiliyor ve Türkiye trafiğinde en çok görülen ticari araçlardan biri. 2.2 TDCi (Duratorq ailesi) motor, eski 2.4 TDCi’nin yerini aldı ve daha sonra yerini 2.0 EcoBlue’ya bıraktı. Aşağıdaki tablo yaklaşık dönemleri gösteriyor. Geçiş yılları versiyona ve kasaya göre değiştiği için motoru şasi numarasından doğruluyoruz.

2.0 EcoBlue’lu araçlar için Transit Custom 2.0 EcoBlue yazımıza bakabilirsiniz. Motor yapısı ve bakımı farklıdır.

Triger zinciri ve gergi

2.2 TDCi’de eksantrikler kayışla değil zincirle çevrilir. Zincirin bakım kitapçığında kayış gibi düzenli bir değişim aralığı yoktur, ama zinciri gergin tutan gergi ve kızaklar zamanla yıpranabilir. Gergi motor yağının basıncıyla çalıştığı için yağın kalitesi ve seviyesi zincir ömrünü de etkiler.

Belirtiler

• Soğuk çalıştırmada ilk saniyelerde motorun ön tarafından gelen metalik tıkırtı ya da şıkırtı
• Sesin zamanla uzaması ya da sıcak motorda da duyulması
• Motor arıza lambasıyla birlikte zamanlama ile ilgili arıza kaydı

Soğuk dizel motorun normal vuruntusu ile zincir sesi birbirine karışabilir. Bu yüzden sesi dinleyip arıza kayıtlarıyla birlikte değerlendiriyoruz. Zincir seti değişecekse gergi, kızaklar ve dişliler birlikte ele alınır. Arkadan çekişli versiyonlarda yağ pompasını çeviren ayrı bir zincir de bulunur. Motordan gelen sesleri ayırt etmek için araçtan ses geliyor rehberine bakabilirsiniz.

Aynı motor başka araçlarda da var

2.2 TDCi’nin bu ailesi Ford dışında bazı Fiat Ducato, Peugeot Boxer ve Citroën Jumper versiyonlarında da kullanıldı. Zincir seti gibi bazı parçalar bu araçlarla ortaktır. Yine de parça seçerken motor kodu ve çekiş tipi esas alınmalıdır, çünkü önden ve arkadan çekişli versiyonlarda zincir ve dişliler farklıdır.

Enjektörler

Transit 2.2 TDCi’de en sık duyulan şikâyetlerden biri enjektör arızasıdır. Enjektör kaçırabilir, tıkanabilir ya da elektriksel olarak arızalanabilir. Birden fazla enjektör sorunluysa motor düzensiz çalışır, duman artar ve yağa yakıt karışabilir.

Belirtiler

• Rölantide titreme ve düzensiz çalışma
• Sabah zor çalışma, uzun marş
• Egzozdan siyah ya da beyaz duman
• Yakıt tüketiminde artış

Teşhiste enjektör geri dönüş miktarlarını ve motor beyninin enjektörler için yaptığı düzeltmeleri kontrol ediyoruz. Bu motorda üretim dönemine göre farklı marka enjektörler kullanıldı. Enjektör değiştiğinde yeni parçanın kodunun motor beynine tanıtılması gerekir. Enjektör testlerini TDCi enjektör arızası yazımızda anlatıyoruz. Belirtilere göre rölantide titreme, egzozdan duman geliyor ve zor çalışma rehberlerimize de bakabilirsiniz.

Kızdırma bujileri ve soğuk çalıştırma

Dizel motorlar soğukken ilk çalışmada kızdırma bujilerinin ısıttığı yanma odasına ihtiyaç duyar. Bir ya da birkaç buji arızalandığında sabah ilk çalıştırma uzar, motor ilk dakikalarda titrer ve beyaz duman atabilir. Adana’da kış çok sert geçmediği için bu belirti gözden kaçabilir, ama arızalı buji zamanla motor arıza lambasına da yol açar. Kızdırma lambası yanıp sönüyorsa kızdırma lambası rehberine bakabilirsiniz.

Turbo ve yağ beslemesi

Turbo arızası, Transit dizellerinde en sık konuşulan ağır arızalardandır. Turbo çoğu zaman yağ beslemesi yetersiz kaldığında zarar görür: tıkanan yağ borusu, kısa mesafe kullanımda biriken karbon ya da arızalanan turbo aktüatörü sık nedenler arasındadır. Turbo değiştiriliyorsa yağ besleme hattı ve yağın kendisi de kontrol edilmelidir. Belirtileri turbo arızası yazımızda topladık.

DPF ve EGR (Euro 5 versiyonlar)

Euro 5 normundaki 2.2 TDCi’lerde partikül filtresi (DPF) standart hale geldi. Daha eski Euro 4 versiyonların bir kısmında DPF bulunmaz. Kısa mesafe ve dur-kalk kullanımda DPF dolar, EGR valfinde kurum birikir. Uyarı yandığında aracı uzun süre bu şekilde kullanmak çekiş kaybına ve acil moda yol açabilir. Nedenleri DPF neden dolar ve EGR valfi arızası yazılarımızda anlattık. Araç acil moda geçiyorsa çekiş düşüklüğü rehberi ilk adımda yol gösterir.

Debriyaj ve çift kütleli volan

Şehir içi dağıtım yapan, sık dur-kalk ve yüklü kalkış yapan Transit’lerde debriyaj seti ve çift kütleli volan erken yıpranabilir. Rölantide takırtı, kalkışta titreme ya da debriyajın yüksekten tutması bu tarafı işaret eder. Ayrıntılar için çift kütleli volan belirtileri yazımıza ve debriyaj kaçırıyor rehberine bakabilirsiniz.

Transit 2.2 TDCi bakımında neler yapılmalı?

Aralıklar bakım kitapçığında kilometre ve süre olarak yazar ve kullanım koşuluna göre değişebilir. Ağır hizmet (yüklü, tozlu, sürekli dur-kalk) kullanımda kısa aralık uygulanması mantıklıdır.

• Motor yağı ve filtre: Bakım kitapçığındaki Ford onay koduna uygun yağ. Zincir gergisi ve turbo yağın temizliğine bağlıdır.
• Yakıt filtresi: Dizelde enjektörleri koruyan ilk bariyerdir. Suyunun boşaltılması ve zamanında değişmesi önemlidir.
• Hava filtresi: Tozlu yollarda ve şantiye çevresinde çalışan araçlarda daha sık kontrol edilmelidir.
• Antifriz: Seviye ve donma/kaynama koruması kontrol edilir. Yüklü araçta yaz sıcağında soğutma sistemi daha çok zorlanır.
• Yardımcı kayış (V kayışı) ve gergisi: Çatlak ve ses kontrolü.
• Fren ve ön takım: Yüklü araçta balata ve diskler daha hızlı aşınır.

Periyodik bakımda neler yapıldığını periyodik bakım yazımızda, motor bazlı aralıkları Ford periyodik bakım aralıkları yazımızda, filo ve esnaf araçları için planı ticari araç bakım planı yazımızda bulabilirsiniz.

Serviste 2.2 TDCi’yi nasıl kontrol ediyoruz?

• Şasi numarasından kasa tipini, çekiş sistemini ve motor versiyonunu belirliyoruz. Önden ve arkadan çekişli versiyonlarda bazı parçalar farklıdır.
• Arıza kayıtlarını okuyor, enjektör düzeltme değerlerini ve turbo basıncını canlı veriyle izliyoruz.
• Soğuk çalıştırmada motoru dinleyerek zincir sesi ile normal dizel sesini ayırt ediyoruz.
• Gerekirse enjektör geri dönüş testi yapıyor, turbo yağ hattını ve yağın durumunu kontrol ediyoruz.
• Bulgularımızı öncelik sırasına göre anlatıyor, iş aracınızın servis dışında kalacağı süreyi baştan konuşuyoruz.

Kendiniz neye dikkat edebilirsiniz?

• Haftalık kontrolde yağ ve antifriz seviyesine bakın. Yüklü çalışan araçta bu iki sıvı en çok zorlanan sıvılardır.
• Soğuk çalıştırmada motorun sesini tanıyın. Yeni bir tıkırtı başlarsa fark etmeniz kolaylaşır.
• Motoru uzun yoldan ya da yüklü çalışmadan sonra hemen kapatmayın, turbonun biraz soğumasına izin verin.
• Yakıtı güvenilir istasyonlardan alın. Enjektörlerin en büyük düşmanı kirli ve sulu yakıttır.
• Aracın kapasitesinin üzerinde yük taşımayın. Aşırı yük motoru, debriyajı, frenleri ve süspansiyonu birlikte yıpratır.

Ne zaman servise gelmelisiniz?

• Soğuk çalıştırmada yeni bir metalik ses başladıysa
• Rölanti düzensizleştiyse ya da duman arttıysa
• DPF, motor arıza ya da kızdırma lambası yanıyorsa
• Araç çekişten düştüyse ya da acil moda geçiyorsa
• Yağ basıncı uyarısı yandıysa (motoru durdurun, bizi arayın)

Adana’da yazın yüklü bir Transit’i trafikte çalıştırmak motoru, soğutma sistemini ve debriyajı aynı anda zorlar. Adana Yeşiloba’daki bağımsız Ford özel servisimizde arıza kayıtlarını okuyup belirtiyi dinledikten sonra neyin acil, neyin bir sonraki bakıma kalabileceğini açıkça anlatıyoruz. Kızdırma lambası yanıp sönüyorsa kızdırma lambası rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Transit 2.2 TDCi’de triger kayışı mı var, zincir mi?

Zincir var. Zincirin sabit bir değişim aralığı yoktur ama gergi ve kızaklar yıpranabilir. Soğuk çalıştırmada ses duyuyorsanız kontrol ettirmenizi öneririz.

Enjektör arızası yağa zarar verir mi?

Kaçıran bir enjektör fazla yakıtın silindir cidarından yağa geçmesine yol açabilir. Yakıtla seyrelen yağ turbo ve zincir gergisi gibi yağa bağımlı parçaları da olumsuz etkiler. Bu yüzden enjektör şikâyetini ertelememek gerekir.

Eski Transit’imde DPF var mı?

Euro 5 versiyonlarda DPF standarttır. Daha eski Euro 4 versiyonların bir kısmında DPF bulunmaz. Kesin bilgi için şasi numarası ve motor kodundan kontrol ediyoruz.

Ticari Transit’te yağ ne sıklıkla değişmeli?

Temel ölçü bakım kitapçığıdır. Ancak yüklü, tozlu ya da sürekli dur-kalk çalışan araçlar ağır hizmet koşuluna girer ve bu durumda aralığı kısaltmak motor ömrü açısından mantıklıdır.