Kontağı açınca yanıp sabit duran ve birkaç saniye sonra sönen kızdırma lambası normaldir. Motor çalışırken yanıp sönen kızdırma lambası ise birçok dizel Ford’da motor yönetiminin bir hata kaydettiğini gösterir ve çoğu zaman güç kaybıyla birlikte gelir. Nedeni kızdırma bujisinden yakıt basıncına kadar uzanabilir; ancak hata kaydı okunarak anlaşılır.
Duruma göre acil: Lamba yanıp sönerken araç belirgin güç kaybediyor, tekliyor ya da stop ediyorsa aracı zorlamayın ve güvenli bir yerde durun. Hata kaydı okunmadan uzun yola devam etmeyin.
Kızdırma lambası ne işe yarar?
Dizel motorlar yakıtı sıkıştırılmış sıcak havayla ateşler. Soğuk motorda bu sıcaklığa ulaşmayı kolaylaştırmak için kızdırma bujileri yanma odasını ısıtır. Gösterge panelindeki spiral şeklindeki lamba, kontak açıldığında bu ısıtmanın sürdüğünü gösterir; lamba sönünce marşa basılır. Bu lamba birçok TDCi modelinde aynı zamanda motor yönetimi uyarısı olarak da kullanılır. Motor beyni bir arıza kaydettiğinde lamba yanıp söner ve araç, arızanın türüne göre gücünü kısabilir ya da stop edebilir.
Sabit yanma ile yanıp sönme arasındaki fark
Kontak açıldığında lambanın birkaç saniye sabit yanıp sönmesi ısıtmanın sürdüğünü gösterir; hava sıcaksa bu süre çok kısa olabilir. Motor çalıştıktan sonra lambanın hiç yanmaması gerekir. Sürüş sırasında ya da çalıştırmadan sonra lambanın yanıp sönmesi ise normal ısıtma davranışı değildir; motor beyninin bir hata kaydettiğini gösterir. Bazı araçlarda bu duruma motorun gücünü kısması, gaz pedalına geç tepki vermesi ya da belirli bir devrin üstüne çıkmaması eşlik eder. Motoru kapatıp açmak lambayı bir süre söndürebilir, ancak hata kaydı silinmez.
Olası nedenler
- Yakıt basıncı sorunları: Yüksek basınç tarafında istenen basınç oluşmazsa motor beyni hata kaydeder. Tıkalı yakıt filtresi, sisteme giren hava, yakıt pompası veya basınç ayar valfi neden olabilir.
- Enjektörler: Geri kaçağı artmış ya da düzgün püskürtmeyen enjektörler basıncı ve yanmayı bozar.
- EGR valfi: İslenip takılan EGR valfi bu lambanın yanıp sönmesine ve güç kaybına yol açabilir.
- Turbo ve turbo kontrolü: Turbo basıncı istenen değere ulaşmazsa ya da elektronik turbo kontrolünün konum bilgisi bozulursa araç acil moda geçebilir.
- Sensörler: Krank konum sensörü, hava akış sensörü veya basınç sensörlerindeki arızalar da aynı uyarıyı verebilir.
- Kızdırma bujisi veya kızdırma rölesi: Bir ya da daha fazla buji, veya onları besleyen röle ya da kontrol ünitesi arızalanabilir.
- Partikül filtresi (DPF) tarafı: Bazı modellerde filtre doluluğu veya fark basınç sensörü ile ilgili hatalar da motor yönetimi uyarısına yol açabilir.
Ford modellerinde dikkat edilecekler
Eski kasa Transit, Transit Custom, Connect ve Ranger’lardaki TDCi motorlarda kızdırma lambasının motor arıza uyarısı olarak da çalışması sık görülen bir durumdur. Daha yeni EcoBlue motorlu araçlarda ise uyarılar genellikle ayrı bir motor arıza lambası ve gösterge ekranındaki mesajlarla verilir; hangi lambanın ne gösterdiği model yılına göre değişir ve kullanım kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Bu motorlarda yanıp sönen kızdırma lambasının en sık izlendiği yerler yakıt sistemi, enjektörler, EGR ve turbodur. Belirtileri TDCi enjektör arızası, EGR valfi arızası ve TDCi turbo arızası yazılarımızda anlattık. Okunan kodların ne anlama geldiği için Ford arıza kodları rehberimize bakabilirsiniz.
Nasıl kontrol ediyoruz?
Yanıp sönen kızdırma lambasının nedeni ancak hata kaydı ve ölçümle bulunur. Bu yüzden şu sırayla ilerliyoruz:
- Hata kodları: Motor beyninden kayıtlı kodlar ve kodun oluştuğu andaki koşullar okunur.
- Yakıt basıncı: İstenen ve gerçekleşen rampa basıncı rölantide, marşta ve yük altında karşılaştırılır.
- Enjektörler: Düzeltme değerlerine bakılır; gerekirse geri kaçak testi yapılır.
- Hava ve turbo tarafı: Hava akışı, turbo basıncı, EGR konumu ve ilgili sensörlerin değerleri izlenir; hortumlarda kaçak aranır.
- Kızdırma sistemi: Kızdırma bujilerinin direnci ölçülür, röle ya da kontrol ünitesinin çalışması kontrol edilir.
Kodu silip aracı geri vermek sorunu çözmez; neden bulunmadan lamba büyük olasılıkla tekrar yanar. Bulduğumuz nedeni ve seçenekleri işlemden önce size anlatıyoruz.
Ne yapmalısınız?
- Lambanın ne zaman yandığını not edin: kontak açılırken mi, sürüş sırasında mı, gaza yüklenince mi?
- Güç kaybı, tekleme ya da duman olup olmadığına dikkat edin.
- Araç güç kaybettiyse güvenli bir yerde durun. Motoru kapatıp açmak lambayı geçici olarak söndürebilir ama arızayı gidermez.
- Yakıt filtresinin en son ne zaman değiştiğini ve yakıtta su uyarısı olup olmadığını kontrol edin.
- Aracı kontrole getirin. Hata kodlarını okuyup canlı verilerle yakıt basıncı, turbo, EGR ve kızdırma bujilerini ölçüyoruz.
Sık yapılan hatalar
Yanıp sönen kızdırma lambasıyla ilgili en sık yapılan hatalar şunlardır:
- Motoru kapatıp açarak devam etmek: Lamba geçici olarak sönebilir ama kayıtlı hata durur. Arıza ilerleyebilir ve araç yolda acil moda geçebilir.
- Doğrudan kızdırma bujilerini değiştirmek: Bu lamba birçok TDCi’de motor yönetimi uyarısı olduğu için neden yakıt, EGR ya da turbo tarafında olabilir.
- Kodu okutup sildirmekle yetinmek: Kod silinince lamba söner; neden giderilmediyse kısa sürede geri gelir.
- Yakıt filtresini ertelemek: Tıkalı filtre yakıt basıncı hatasına yol açabilir ve enjeksiyon pompasını zorlar.
- Hata kaydını görmeden parça almak: Aynı lambayı pek çok farklı arıza yaktığı için tahminle alınan parça çoğu zaman sorunu çözmez.
Aracı kullanmamanız gereken durumlar
- Araç sürüş sırasında stop ediyorsa
- Belirgin tekleme, vuruntu ya da yoğun duman varsa
- Kırmızı yağ basıncı veya hararet uyarısı da yanıyorsa
- Yakıt kokusu alıyor ya da motor bölümünde yakıt sızıntısı görüyorsanız
Tekrarlamaması için
- Yakıt filtresini bakım aralığında değiştirin; tıkalı filtre yakıt basıncı hatalarının sık nedenlerindendir.
- Yakıtta su uyarısını ertelemeyin.
- Dizel aracı yalnızca kısa mesafede kullanıyorsanız ara sıra daha uzun ve düzenli hızda sürüş yapın.
- Lamba bir kez yanıp söndükten sonra kendiliğinden geçse bile hata kaydını okutun.
Adana’da kızdırma
Adana’da kışlar ılıman geçtiği için zayıflamış kızdırma bujileri uzun süre belli olmayabilir. Sürücüler çoğu zaman lambanın yanıp sönmesini ya da ilk soğuk sabahlardaki zor çalışmayı ilk belirti olarak fark eder. Dur-kalk trafiğinde kısa mesafe kullanılan dizellerde ise EGR ve partikül filtresi kaynaklı uyarılar da daha sık görülebilir.
Hata kaydını okuma ve ölçümleri arıza tespiti, parça değişimini motor ve mekanik hizmetimiz kapsamında yapıyoruz. Enjektör veya turbo revizyonu gibi özel atölye işi gerekirse sizi uzmanına yönlendiriyoruz.