Kısa cevap: Ford’da triger değişim aralığı motora, üretim yılına ve kullanım koşuluna göre değişir ve bakım kitapçığında kilometre ve yıl olarak yazar. Duratec, EcoBoost ve 1.5/1.6 TDCi gibi motorlarda kayış, Transit ve Ranger’daki 2.2 ve 3.2 TDCi’de zincir kullanılır. 1.0 EcoBoost ve 2.0 EcoBlue gibi bazı motorlarda ise kayış yağın içinde çalışır ve bakım kurallarına daha sıkı uymak gerekir.
Önce: kayış mı zincir mi?
Triger sistemi krank milinin hareketini eksantrik millerine aktarır ve supapların doğru anda açılıp kapanmasını sağlar. Bu iş üç farklı şekilde yapılabilir:
- Kuru kayış: Motorun dışında, bir kapağın altında çalışır. Belirli bir kilometre ya da süre sonunda değiştirilir.
- Yağ içi (ıslak) kayış: Motorun içinde, yağla temas halinde çalışır. Ömrü büyük ölçüde yağın kalitesine bağlıdır.
- Zincir: Genelde motorun ömrü boyunca dayanacak şekilde tasarlanır, ama zincir ve gergisi yaşlandıkça uzayabilir ve ses yapabilir.
Birçok Ford motorunda kayışın kopması supapların pistonlara çarpmasına ve ciddi motor hasarına yol açabilir. Bu yüzden aralığı bilmek ve geçirmemek önemlidir.
Ford motorlarında triger tipi ve kaynaklı aralık örnekleri
Aşağıdaki tabloda yalnızca bir kaynakta açıkça gördüğümüz aralıkları yazdık. Rakam vermediğimiz satırlarda aralık bakım kitapçığından ya da şasi numarasıyla kontrol edilmelidir. Tablodaki aralıklar örnektir. Aynı motorun farklı yıllarında farklı değerler olabilir.
| Motor | Görüldüğü modeller (örnek) | Triger tipi | Kaynaklı aralık bilgisi |
|---|---|---|---|
| 1.25 / 1.4 / 1.6 Duratec, 1.6 Ti-VCT | Focus, Fiesta, C-Max | Kuru kayış | Ford Türkiye 2011–2018 Focus planında 135.000 km / 9 yıl bakımında |
| 1.0 EcoBoost (yaklaşık 2012–2018) | Fiesta, Focus, B-Max, C-Max, EcoSport, Courier | Yağ içi kayış | Aynı planda 135.000 km / 9 yıl bakımında |
| 1.0 EcoBoost (yeni sürüm) | Puma ve yaklaşık 2018 sonrası bazı modeller | Zincir + yağ içi yağ pompası kayışı | Yağ pompası kayışı için kitapçığa bakılmalı |
| 1.5 / 1.6 EcoBoost | Focus, Kuga, C-Max | Kayış | Ford Türkiye 2011–2018 Focus planında 135.000 km / 9 yıl bakımında |
| 1.5 / 1.6 TDCi | Focus, Fiesta, Courier, Connect, C-Max | Kayış | Aynı planda 135.000 km / 9 yıl bakımında; farklı yıllarda farklı değerler var |
| 2.2 / 2.4 TDCi | Transit (2006 sonrası kasalar) | Zincir | Periyodik değişim yok, durum kontrolü |
| 2.2 / 3.2 TDCi | Ranger T6 | Zincir | Periyodik değişim yok, durum kontrolü |
| 2.0 EcoBlue | Transit, Transit Custom | Yağ içi kayış | Ford’un güncellemesiyle 6 yıl / 160.000 km (önceki değer 10 yıl / 240.000 km) |
| 2.0 EcoBlue | Ranger (2019 sonrası) | Yağ içi kayış | Transit güncellemesi kapsamında değil; kitapçığa bakılmalı |
Ford Türkiye planındaki aralık, Focus’un bakım takvimine göre verilmiştir. Yani kayış, 135.000 km ya da 9 yıl bakımında değiştirilecek kalemler arasında yer alır. Kendi aracınız için geçerli değer bakım kitapçığında yazar.
Yağ içi kayışlar neden ayrı dikkat ister?
1.0 EcoBoost
1.0 EcoBoost’un ilk sürümlerinde kayış yağın içinde çalışır. Eskiyen ya da uygun olmayan yağ kayışın malzemesini daha hızlı yıpratabilir. Kayıştan kopan parçalar yağ emme süzgecini tıkayabilir ve motora giden yağ azalabilir. Bu motorda kayış değişimi, dışarıdaki kuru kayışa göre daha kapsamlı bir iştir. Ayrıntılar 1.0 EcoBoost yağ içi triger kayışı yazımızda. Puma’daki yeni sürüm için Puma Hybrid bakımı yazımıza bakabilirsiniz.
2.0 EcoBlue
Ford, Transit ve Transit Custom’daki 2.0 EcoBlue motorda kayış, gergi ve avara makaralarının değişim aralığını 10 yıl / 240.000 km’den 6 yıl / 160.000 km’ye indirdi. Ford’un açıklamasına göre gerekçe, DPF temizlenirken yağa yakıt karışması ve aracın kullanım şekline bağlı olarak kayış ömrünün kısalmasıdır. Kısa mesafe ve dur-kalk ağırlıklı kullanılan ticari araçlarda bu konu daha da önemlidir. Konuyu Transit Custom 2.0 EcoBlue sorunları yazımızda ayrıntılı ele alıyoruz.
Zincirli motorlar bakımsız mı?
Hayır. Zincirli motorlarda periyodik bir değişim aralığı genelde verilmez, ama zincir gergisi yağ basıncıyla çalışır ve zincir yağla yağlanır. Eski yağ, düşük yağ seviyesi ya da yağ basıncı sorunu zincirin uzamasına yol açabilir. Uzayan zincir soğuk çalıştırmada kısa süreli şıkırtı yapabilir, motor arıza lambasını yakabilir ve ileride zamanlamayı bozabilir. Transit ve Ranger’da düzenli yağ bakımı bu yüzden önemlidir. Ranger için ayrıntılar Ford Ranger bakım ve sık arızalar yazımızda, Transit için Transit 2.2 TDCi bakım rehberimizde.
Kendi aracınızın aralığını nasıl bulursunuz?
- Motoru belirleyin: Ruhsattaki motor numarası ya da şasi numarası motorun tam kodunu verir. Model yılı tek başına yetmeyebilir, çünkü bazı motorlarda geçiş yılın ortasında olmuştur.
- Bakım kitapçığına bakın: Triger kayışı değişimi hem kilometre hem yıl olarak yazar. Hangisi önce dolarsa o esas alınır.
- Önceki değişimi kontrol edin: Faturada ya da bakım kaydında kayışın hangi kilometrede değiştiği yazar. Kayıt yoksa kayışın değişmediğini varsaymak daha güvenlidir.
- Kullanım koşulunu hesaba katın: Sıcak iklim, toz, uzun rölanti ve ağır yük, kayışın ve yağın daha hızlı yıpranmasına yol açabilir.
Adana’nın yaz sıcağı ve şehir içindeki dur-kalk trafik, özellikle yağ içi kayışlı motorlarda yağın daha çabuk yorulmasına neden olabilir. Bu tür kullanımda yağ değişimini geciktirmemek, kayışın ömrü için yapılabilecek en basit şeydir. Genel bakım aralıkları için Ford periyodik bakım aralıkları yazımıza bakabilirsiniz.
Kayış değişimini fiyat için aralığın sonuna kadar ertelemek yerine, bakım takviminize önceden eklemek hem aracın servis dışında kalma süresini planlamayı hem de masrafı bütçelemeyi kolaylaştırır.
Triger değişiminde neler değişir?
Triger değişimi yalnızca kayışın değişmesi değildir. Genelde kayışla birlikte gergi ve avara makaraları da yenilenir. Motora göre su pompası da kayışla çalışıyorsa aynı işlemde değerlendirilir. Yağ içi kayışlı motorlarda karterin açılıp yağ emme süzgecinin kontrol edilmesi gerekebilir. Bu işler motor ve mekanik hizmetimiz kapsamında yapılır.
Kayış ya da zincir sorununun belirtileri
- Motorun ön tarafından gelen hışırtı, ıslık ya da şıkırtı
- Soğuk çalıştırmada birkaç saniye süren metalik ses (özellikle zincirli motorlarda)
- Motor arıza lambası ve eksantrik-krank uyumsuzluğuyla ilgili hata kodu
- Yağ içi kayışlı motorlarda yağ basıncı uyarısı
- Kayış kapağı çevresinde yağ ya da antifriz sızıntısı
Bu belirtiler başka arızalarla da karışabilir. Motor seslerini ayırt etmek için araçtan ses geliyor rehberimize, yağ basıncı uyarısı için yağ lambası yandı rehberimize bakabilirsiniz.
İkinci el araçta triger kaydı yoksa
İkinci el alınan araçlarda en sık belirsizliklerden biri triger kaydıdır. Satıcı “triger yeni değişti” dese de faturası yoksa bunu doğrulamak zordur. Kuru kayışlı motorlarda kapak açılarak kayışın görünümüne bakılabilir, ama kayışın yaşı ve kilometresi dışarıdan kesin olarak anlaşılamaz. Yağ içi kayışlı motorlarda kayışa ulaşmak daha da zordur.
Bu yüzden kaydı olmayan ve kayışlı motora sahip bir araçta, değişimi planlamak genelde en güvenli yoldur. Değişimden sonra faturayı ve kilometreyi saklayın. Bir sonraki değişimin ne zaman gerekeceğini bu kayıttan hesaplayabilirsiniz.
Ne zaman servise gelmelisiniz?
- Bakım kitapçığındaki triger aralığı yaklaştıysa ya da geçtiyse
- İkinci el aldığınız aracın triger değişim kaydı yoksa
- Motorun ön tarafından yeni bir ses geliyorsa
- Yağ basıncı uyarısı yandıysa (aracı durdurun, çalıştırmayın ve bizi arayın)
- Kayış kapağı çevresinde yağ kaçağı görüyorsanız
Adana Yeşiloba’daki servisimizde önce aracınızın motor kodunu ve kayıtlarını kontrol ediyor, kayışın ya da zincirin durumunu size anlatıyoruz. İkinci el alırken nelere bakılacağını ikinci el Ford kontrol listesi yazımızda topladık.
Sık sorulan sorular
Triger kayışı kilometre dolmadan yaşlanır mı?
Evet. Kayış kauçuk esaslı bir parçadır ve zamanla sertleşip çatlayabilir. Bu yüzden aralıklar hem kilometre hem yıl olarak verilir. Az kullanılan bir araçta yıl sınırı daha önce dolabilir.
Zincirli Ford motorunda zincir hiç değişmez mi?
Zincir için genelde sabit bir değişim aralığı yoktur. Ama zincir uzarsa ses, arıza lambası ya da zamanlama sorunu görülebilir. Bu durumda zincir seti değişimi gerekebilir.
Aracımda kayış mı zincir mi olduğunu nasıl anlarım?
En doğrusu motor kodunu şasi numarasıyla kontrol etmektir. 1.0 EcoBoost gibi bazı motorlarda kayıştan zincire geçiş model yılının ortasında olduğu için yalnızca yıla bakmak yanıltabilir.
Triger değişiminde su pompası da değişmeli mi?
Su pompası triger kayışıyla çalışan motorlarda aynı işlemde değiştirilmesi sık önerilen bir uygulamadır, çünkü aynı parçalara ikinci kez ulaşmak ek işçilik demektir. Motorunuzda su pompasının kayışla çalışıp çalışmadığını kontrol edip size söylüyoruz.