Kısa cevap: Ford Puma 1.0 EcoBoost Hybrid, klasik bir benzinli motorun üstüne 48 voltluk hafif hibrit sistem eklenmiş bir araçtır. Bakımın temeli yine motor yağı, filtreler ve genel kontroldür. Ama bu motorda yağ pompası kayışı yağın içinde çalıştığı için doğru onaylı yağ çok önemlidir. Ayrıca 48V sistemin ve 12V akünün durumu da bakımda kontrol edilmelidir.
Puma’daki “Hybrid” ne demek?
Puma’daki sistem “mild hybrid” yani hafif hibrit olarak adlandırılır. Araç yalnızca elektrikle yol almaz. Motorun yanında kayışla çalışan bir marş-şarj ünitesi (BISG) vardır. Bu ünite klasik alternatörün yerini alır. Frenleme ve yavaşlama sırasında enerji toplayıp 48 voltluk lityum iyon bataryayı şarj eder. Kalkışta ve hızlanırken de motora küçük bir destek verir.
Kaynaklara göre Puma’daki marş-şarj ünitesi yaklaşık 11,5 kW güçtedir ve batarya 48 volt, yaklaşık 0,48 kWh kapasitelidir. Batarya hava ile soğutulur. Araç 2019 sonunda Romanya’daki Craiova fabrikasında üretilmeye başladı. Şanzıman seçenekleri 6 ileri manuel ve 7 ileri çift kavramalı otomatiktir.
Model hakkında genel bilgi için Ford Puma sayfamıza bakabilirsiniz. Aynı 1.0 EcoBoost ailesi EcoSport, Fiesta ve Focus’ta da kullanıldı, ama sürümler arasında önemli farklar var.
Puma’da triger kayışı mı zincir mi?
1.0 EcoBoost’un ilk sürümlerinde (yaklaşık 2012–2018) eksantrikleri çeviren triger kayışı yağın içinde çalışıyordu. Bu kayışın erken yıpranması ve parçalarının yağ süzgecini tıkaması bilinen bir sorundu. Konuyu 1.0 EcoBoost yağ içi triger kayışı yazımızda anlattık.
Puma’da kullanılan yeni sürümde eksantrikler zincirle döner. Ancak yağ pompasını çeviren küçük bir kayış hâlâ karterin içinde, yağla temas halinde çalışır. Uzman kaynaklar, bu kayışın eski triger kayışı kadar yaygın sorun göstermediğini ama ömrünün yağın kalitesine bağlı olduğunu vurguluyor. Bu kayışın değişim aralığı için kaynaklarda farklı rakamlar geçiyor. Bu yüzden aracınız için geçerli aralığı bakım kitapçığından kontrol etmenizi öneriyoruz.
Bakımda nelere bakıyoruz?
| Kalem | Neden önemli? |
|---|---|
| Motor yağı ve filtre | Yağ pompası kayışı yağın içinde çalışır, yağ kalitesi kayışın ömrünü etkiler |
| 12V akü | Kısa mesafe kullanımda yeterince şarj olmayabilir |
| 48V sistem ve marş-şarj ünitesi | Hata kayıtları ve kayış durumu kontrol edilir |
| Kayış ve gergi (motor dışı) | Marş-şarj ünitesini çeviren kayış, sistemin çalışması için gereklidir |
| Hava ve polen filtresi | Tozlu ortamda daha hızlı dolar |
| Bujiler | Aralığı bakım planında yazar, geç kalınırsa tekleme yapabilir |
| Soğutma sistemi | Turbolu motorda sıcaklık kontrolü önemlidir |
Doğru motor yağı
1.0 EcoBoost için Ford’un yağ şartnamesi WSS-M2C948-B’dir ve bu şartname 5W-20 viskoziteli, özel olarak bu motor için tanımlanmış bir yağ ister. Kaynaklarda Puma’nın mild hybrid sürümü için de aynı şartname ve 5W-20 viskozite belirtiliyor. Rafta gördüğünüz her 5W-20 yağ bu onayı taşımaz. Yağ kutusunda bakım kitapçığında yazan Ford onay kodunun bulunması gerekir. Ayrıntılar için Ford araçlarda motor yağı seçimi yazımıza bakabilirsiniz. Bakımdan sonra faturada kullanılan yağın adının ve onay kodunun yazılı olmasına dikkat edin; bu bilgi ileride kayışla ilgili bir soru çıktığında işinize yarar.
12V akü ve kısa mesafe kullanım
Puma’da klasik alternatör yoktur. 12V akü, 48V sistem üzerinden bir dönüştürücüyle şarj edilir. Kullanıcı yorumları ve bazı servis kaynakları, kısa mesafede ve seyrek kullanılan araçlarda 12V akünün zayıf kalabildiğini anlatıyor. Aracınız sabahları zor uyanıyorsa, çok sayıda uyarı mesajı çıkıyorsa ya da start-stop sistemi hiç devreye girmiyorsa akünün durumunu ölçtürmekte fayda var.
48V sistem uyarıları
48V sistemde bir sorun olduğunda gösterge panelinde uyarı çıkar ve hata kaydı oluşur. Bu durumda önce hata kodlarının okunması gerekir. Kodu okumadan parça değiştirmek hem gereksiz masraf hem de zaman kaybıdır. Arıza kayıtlarının okunması arıza tespiti hizmetimiz kapsamındadır. Motor arıza lambası yandıysa motor arıza lambası rehberimize bakabilirsiniz.
48V bataryanın kendisi, hibrit sistemin yüksek akım taşıyan parçaları ve kablolar özel dikkat ister. Bu parçalar üzerinde çalışmadan önce sistemin güvenli şekilde devre dışı bırakılması gerekir. Batarya ya da dönüştürücü arızası gibi durumlarda hangi işin yapılabileceğini arıza kaydını gördükten sonra açıkça söylüyoruz.
Çift kavramalı otomatik şanzıman
Otomatik Puma’larda 7 ileri, ıslak kavramalı çift kavramalı şanzıman kullanılır. Bu şanzıman, 2011–2018 arası Focus ve Fiesta’larda şikâyetlere yol açan kuru kavramalı PowerShift’ten farklıdır. Yine de kalkışta titreme, gecikmeli vites ya da şanzıman uyarısı fark ederseniz ertelemeden kontrol ettirin. PowerShift ile ilgili bilgiler için PowerShift titreme yazımıza, uyarı mesajları için şanzıman arızası uyarısı rehberimize bakabilirsiniz.
Adana’da Puma kullananlar için notlar
Adana’nın yaz sıcağında klima uzun süre çalışır ve trafikte dur-kalk artar. Bu koşullar hem 12V akünün hem de 48V sistemin daha çok çalışmasına yol açar. Hava soğutmalı bir bataryanın sıcak havada ısıyı daha zor atması da beklenen bir durumdur. Aracı uzun süre güneş altında bekletmemek ve bakımları aksatmamak en basit önlemdir. Sıcak aylara hazırlık için yaz sıcağında hararete karşı kontroller yazımıza da göz atabilirsiniz.
Şehir içinde kısa mesafede kullanılan araçlarda motor yağı tam ısınmadan motor kapanır. Bu da yağda nem ve yakıt birikmesine neden olabilir. Yağ pompası kayışı yağın içinde çalıştığı için bu tür kullanımda yağ değişimini geciktirmemek önemlidir.
Bakımlar arasında sizin yapabilecekleriniz
Hafif hibrit sistem sürücüden özel bir işlem istemez. Yine de birkaç basit alışkanlık bakımlar arasında sorunları erken fark etmenizi sağlar:
- Yağ seviyesini kontrol edin: Ayda bir, düz zeminde ve motor soğukken yağ çubuğuna bakın. Seviye düşükse onaylı yağla tamamlayın.
- Uyarı mesajlarını not edin: Ekranda çıkan mesajın fotoğrafını çekmek, teşhiste zaman kazandırır.
- Aracı uzun süre bekletmeyin: Haftalarca çalışmayan araçlarda 12V akü zayıflayabilir. Uzun süre kullanmayacaksanız ara sıra yapılan bir yolculuk aküye iyi gelir.
- Start-stop davranışını izleyin: Sistem normalde uygun koşullarda devreye girer. Uzun süre hiç çalışmıyorsa akü ya da 48V sistemde bir sorun olabilir.
Hibrit sistemde güvenlik
48 volt, yüksek voltajlı tam hibrit ve elektrikli araçlara göre düşük bir gerilimdir, ama yine de yüksek akım taşıyabilir. Bu yüzden 48V batarya, dönüştürücü ve marş-şarj ünitesinin bağlantılarına kullanıcı olarak müdahale etmemenizi öneriyoruz. Akü takviyesi gerekirse kullanım kılavuzunda gösterilen bağlantı noktalarını kullanın. Kılavuzda anlatılmayan bir noktaya takviye kablosu bağlamak elektronik parçalara zarar verebilir.
İkinci el Puma alırken
İkinci el bir Puma alıyorsanız bakım faturalarında kullanılan yağın onay kodunu ve yağ değişim aralıklarını kontrol edin. Hibrit sistemle ilgili hata kaydı olup olmadığını cihazla okutmak ve otomatik versiyonda kalkışı ve vites geçişlerini denemek de iyi bir başlangıçtır. Aracın geri çağırma kapsamında bir işlem gerekip gerekmediğini Ford’un geri çağırma sorgulama kanallarından şasi numarasıyla kontrol edebilirsiniz. Genel kontrol listesi için ikinci el Ford alırken kontrol listesi yazımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman servise gelmelisiniz?
- Gösterge panelinde bakım uyarısı çıktıysa ya da bakım kitapçığındaki süre dolduysa
- Yağ basıncı uyarısı yandıysa (aracı durdurun, çalıştırmayın ve bizi arayın)
- Hibrit sistem ya da akü ile ilgili uyarı mesajı görüyorsanız
- Start-stop sistemi uzun süredir hiç devreye girmiyorsa
- Kalkışta titreme ya da vites geçişinde gecikme varsa
- İkinci el aldığınız Puma’nın bakım geçmişi belli değilse
Yağ basıncı uyarısında ne yapmanız gerektiğini yağ lambası yandı rehberimizde anlattık. Bakım zamanını kaçırdığınızı düşünüyorsanız bakım zamanı rehberine bakabilirsiniz. Motor aralıkları hakkında genel bilgi için Ford periyodik bakım aralıkları yazımızı okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Puma Hybrid’in bakımı normal benzinli araçtan farklı mı?
Temel bakım aynıdır: motor yağı, filtreler, bujiler ve genel kontroller. Farkı 48V sistemin, marş-şarj ünitesinin ve 12V akünün de kontrol edilmesidir. Ayrıca doğru onaylı yağ kullanımı bu motorda daha da önemlidir.
Puma’da triger kayışı değişimi gerekir mi?
Puma’daki 1.0 EcoBoost’ta eksantrikler zincirle döner, klasik anlamda triger kayışı değişimi yoktur. Ancak yağ pompasını çeviren küçük kayış yağın içindedir ve bakım planında kendi aralığı vardır. Aralığı bakım kitapçığından kontrol edin.
48V batarya ne kadar dayanır?
Bu konuda üreticiden bağımsız, güvenilir bir ömür rakamı veremiyoruz. Bataryanın durumu kullanım şekline, sıcaklığa ve aracın yaşına bağlıdır. Uyarı mesajı yoksa ve sistem normal çalışıyorsa bakımda hata kayıtlarının okunması yeterli bir başlangıçtır.
Herhangi bir 5W-20 yağ koyabilir miyim?
Hayır. Viskozitenin yanı sıra yağ kutusunda bakım kitapçığında yazan Ford onay kodu bulunmalıdır. 1.0 EcoBoost için bu kod WSS-M2C948-B olarak geçer. Kitapçığınızda farklı bir kod yazıyorsa kitapçığı esas alın.