Araçtan
yanık koku geliyor

Araçtan gelen yanık kokunun türü, kaynağı hakkında güçlü bir ipucu verir. Yanık kâğıt kokusu çoğunlukla debriyajdan, keskin ve kimyasal koku frenlerden, yanık yağ kokusu sıcak egzoza damlayan yağdan, tatlı koku ise antifriz kaçağından gelir. Plastik ya da kablo yanığı kokusu en tehlikelisidir ve hemen durmayı gerektirir.

Kokunun türü neyi gösterir?

• Yanık kâğıt, keskin toz kokusu: Kayan ya da fazla ısınan debriyaj. Yokuşta kalkış, yüklü araçla kalkış ya da debriyajın yarım basılı tutulması sonrası belirginleşir.
• Keskin, kimyasal, sıcak metal kokusu: Aşırı ısınan frenler. Sert ve uzun frenleme, takılan bir kaliper ya da tam inmeden unutulan el freni.
• Yanık yağ kokusu: Motor yağının sıcak egzoz manifolduna ya da motor bloğuna sızması. Bakım sonrası dökülen yağ da ilk sürüşlerde kısa süre koku yapabilir.
• Tatlı, şurup gibi koku: Antifriz kaçağı. Kalorifer açıkken kabinde de hissedilebilir, camlarda buğu yapabilir.
• Lastik yanığı kokusu: Kayan kayış, sürten bir lastik ya da gevşek bir parça.
• Plastik ya da kablo yanığı: Elektrik tesisatında kısa devre ya da sıcak bir yüzeye değen plastik parça.
• Çürük yumurta kokusu: Genellikle katalizör ya da yakıt karışımıyla ilgilidir.

Olası nedenler

• Debriyaj balatasının kayması: Aşınan balata motor gücünü tam aktaramaz ve ısınır; devir yükselip aracın hızlanmaması ile birlikte görülür.
• PowerShift kavramalarının ısınması: Çift kavramalı şanzımanlarda dur-kalk trafiğinde kavramalar ısınıp koku yapabilir; buna şanzıman uyarısı eşlik edebilir.
• Fren kaliperinin takılması: Tek bir tekerlekten gelen koku ve o tekerleğin jantının diğerlerinden sıcak olması tipik belirtidir.
• Yağ sızıntısı: Külbütör kapağı contası, yağ filtresi ya da karter bölgesinden sızan yağ sıcak yüzeylere ulaşabilir.
• Antifriz kaçağı: Radyatör, hortum, su pompası ya da kalorifer peteğinden sızıntı.
• Elektrik tesisatı: Sonradan eklenen aksesuar bağlantıları, ezilmiş kablolar ya da aşırı akım.

Ford modellerinde dikkat edilecekler

Courier ve Connect gibi hafif ticari araçlar sık kalkış yapan, yüklü ve şehir içinde kullanıldığı için debriyaj kaynaklı koku bu araçlarda daha sık görülür; ayrıntılar Courier ve Connect debriyaj sorunları yazımızda. Transit’te yüklü yokuş kalkışları hem debriyajı hem frenleri zorlar. Kuru kavramalı PowerShift’li Focus ve Fiesta’larda ise kavrama ısınmasıyla gelen koku bilinen bir şikâyettir.

Bazı 2. nesil Kuga ve C-Max’lerin 1.5 ve 1.6 EcoBoost motorlarında soğutma sorunu nedeniyle aşırı ısınma ve yangın riski gerekçesiyle geri çağırma kampanyaları yapıldı. Bu kampanyaların kapsamı ülkeye ve şasi numarasına göre değişir; aracınızın kapsamda olup olmadığını Ford’a şasi numarasıyla sormanızı öneririz. Konuyla ilgili EcoBoost su eksiltme ve hararet yazımıza da bakabilirsiniz.

Adana’da neden daha sık hissedilir?

Yaz aylarında yüksek dış sıcaklık, fren, debriyaj ve motor bölümünün soğumasını zorlaştırır. Dur-kalk trafiğinde debriyajı yarım basılı tutmak ya da ışıkta aracı debriyajla bekletmek, Adana’da debriyaj kokusunun en sık nedenlerinden biridir. Işıkta vitesi boşa alıp frenle beklemek debriyajın ömrünü uzatır.

Koku ne zaman geliyor?

• Kalkışta ya da yokuşta: Debriyaj ya da çift kavramalı şanzımanın kavramaları.
• Uzun ya da sert frenlemeden sonra: Frenler; tek tekerlekten geliyorsa takılan kaliper.
• Araç durduktan sonra kaputtan: Sıcak egzoza damlayan yağ ya da antifriz.
• Kalorifer ya da havalandırma açıkken kabinde: Motor bölümündeki sızıntı kokusu havalandırmayla içeri girebilir; tatlı koku ise kalorifer peteğini akla getirir.
• Bir elektrikli donanımı çalıştırınca: Elektrik tesisatı; hemen durun.

Kokunun yalnızca bir kez mi olduğu, yoksa her sürüşte mi tekrar ettiği de önemlidir. Tek seferlik ve açık bir nedeni olan koku (ör. yüklü araçla dik yokuş kalkışı) genellikle geçer; tekrarlayan koku ise bir parçanın sürekli ısındığını ya da bir sızıntının devam ettiğini gösterir.

Ne yapmalısınız?

1. Kokunun türünü ve nereden geldiğini (kaput, tekerlek, kabin içi) anlamaya çalışın.
2. Duman, uyarı lambası ya da hararet artışı varsa güvenli bir yerde durun ve motoru kapatın.
3. Motor soğuduktan sonra motor yağı ve antifriz seviyesine bakın; aracın altında sıvı birikintisi olup olmadığını kontrol edin.
4. El freninin tamamen indiğinden emin olun; tekerleklerden birinin aşırı ısınıp ısınmadığına jantlara dokunmadan yaklaşarak bakın.
5. Koku bir kez olup kaybolduysa (ör. zorlu bir yokuş kalkışından sonra) not edin; tekrar ederse aracı kontrol ettirin.
6. Kaynağı belirlemek için aracı getirin; motor, fren, debriyaj ve sızıntı noktalarını kontrol ediyoruz.

Aracı kullanmamanız gereken durumlar

• Plastik ya da kablo yanığı kokusu varsa
• Kaputtan, tekerlekten ya da kabin içinden duman çıkıyorsa
• Kokuyla birlikte hararet yükseliyorsa
• Kokuyla birlikte fren pedalı yumuşadıysa ya da frenler zayıfladıysa
• Debriyaj tamamen kaçırıyor, araç hızlanmıyorsa

Sık yapılan yanlışlar

Kokuyu “yeni araç kokusu” ya da “dışarıdan gelen koku” sanıp önemsememek sık görülür. Dışarıdan gelen kokular trafiğin değişmesiyle kaybolur; araçtan gelen koku ise her sürüşte benzer koşullarda tekrar eder. Bir diğer yanlış, debriyaj kokusunu yalnızca sürücü alışkanlığına bağlamaktır: koku sık tekrar ediyorsa debriyaj balatası zaten kaymaya başlamış olabilir. Son olarak, motor sıcakken sızıntı kontrolü için kaputu açıp sıcak parçalara dokunmak ya da genleşme kabı kapağını açmak yanık riski taşır; kontrolleri motor soğuduktan sonra yapın.

Serviste neleri kontrol ediyoruz?

• Motor bölümünde yağ ve antifriz sızıntısı izlerini, egzoz manifoldu çevresini
• Frenlerin ve kaliperlerin serbest çalışıp çalışmadığını, disk ve balata durumunu
• Debriyajın kayıp kaymadığını yol testiyle, çift kavramalı şanzımanlarda arıza kayıtlarını
• Kayışları, hortumları ve sıcak yüzeylere yakın plastik parçaları

Elektrik tesisatı kaynaklı bir koku şüphesinde aracı kullanmadan önce mutlaka bizi arayın; nasıl hareket etmeniz gerektiğini birlikte konuşalım.

Özetle

Yanık kokunun türü ve ne zaman geldiği kaynağını büyük ölçüde gösterir: kalkışta debriyaj, sert frenlemeden sonra fren, araç durunca kaputtan gelen koku yağ ya da antifriz sızıntısı olabilir. Tek seferlik ve açık bir nedeni olan koku genellikle geçer; tekrarlayan koku ise bir parçanın sürekli ısındığını gösterir. Plastik ya da kablo yanığı kokusu ve duman her zaman acildir: hemen durun, motoru kapatın ve araçtan uzaklaşın.

Bu belirtiyle ilgili işleri arıza tespiti, şanzıman ve fren ve süspansiyon hizmetlerimiz kapsamında yapıyoruz.